Trạng từ

• 2 Trạng từ

  reference.pdf.vi 2-lên

  2.1

  又 + 动词 + 了 — "(đã làm) một lần nữa" (trong quá khứ)

  Một sự việc đã xảy ra một lần nữa? Hãy dùng again又yòu (yòu) — "lần nữa, thêm một lần". Nó nhìn về phía sau để chỉ một sự lặp lại đã hoàn tất, và thường mang chút khó chịu, tương tự tiếng Anh "lần nữa?!" (Đối với "lần nữa" trong tương lai, bạn cần again / then再zài — xem sự đối lập bên dưới).

  Cấu trúc: (Subject +) 又 + Verb + 了 Nghĩa đen: "lần nữa — [động từ] — (và nó đã xảy ra)."

  you你nǐagain又yòulate迟到chí dào了le。

  Bạn lạito arrive late迟到chí dào rồi.

  again又yòurain下雨xià yǔ了le！

  Trời lại mưa!

  today今天jīn tiānagain又yòuhave to要yàowork overtime加班jiā bān了le！

  Hôm nay chúng ta lại phải làm ca ca làm tối!

  Nhớ: again又yòu nhìn về quá khứ, again / then再zài nhìn về tương lai. again又yòuto come来lái(completed / change)了le = "lại đến rồi" (đã xảy ra); again / then再zàito come来láifirst一次yī cì = "làm lại một lần" (sẽ làm). again / then再zài ở tương lai không đi kèm (completed / change)了le; again又yòu ở quá khứ bắt buộc có (completed / change)了le.

  Cẩn thận

  • again又yòu cũng dùng với phủ định: he / him他tāagain又yòunot / haven't没méito come来lái ("anh ấy lại không đến").
  • Đối với việc sắp lặp lại, hãy ghép với want / will / need要yào: again又yòuwant / will / need要yào…(completed / change)了le ("lại đến rồi").

  2.2

  一直 — "liên tục, suốt thời gian đó"

  all along一直yì zhí nghĩa đen là "một đường thẳng" — hãy tưởng tượng một đường liền mạch, không bị gián đoạn kéo dài theo thời gian. Nó mô tả một hành động hoặc trạng thái diễn ra không ngừng nghỉ trong một khoảng thời gian — "liên tục, suốt cả thời gian, từ đầu đến cuối." Tiếng Anh thường dịch là "luôn luôn."

  Cấu trúc: Subject + 一直 + Predicate Nghĩa đen: "trong một đường thẳng, [bộ vị ngữ]."

  I我wǒall along一直yì zhívery很hěnlike喜欢xǐ huanyou你nǐ。

  Tôi đã thích bạn từ đầu đến cuối.

  the boss老板lǎo bǎnalways一直yì zhívery很hěnbusy忙máng。

  Sếp luôn bận rộn.

  eighteen十八岁shí bā suìafter以后yǐ hòuhe，他tāhas … ever since一直yì zhíalone一个人yí ge rénlived住zhù。

  Từ nămpets tuổi, anh ấy đã sống độc thân suốt thời gian đó.

  Nhớ: all along一直yì zhí = một đường thẳng xuyên qua thời gian — không có sự gián đoạn. Đó là thời lượng liền mạch; đối với thói quen lặp đi lặp lại ("luôn làm X"), hãy chuyển sang always总是zǒng shì.

  Cẩn thận

  • Nó thường đi kèm với at / in在zài (all along一直yì zhíat / in在zàito learn学习xué xí) hoặc all / both都dōu (all along一直yì zhíall / both都dōunot不bùto smoke (a cigarette…抽烟chōu yān).
  • all along一直yì zhíto walk走zǒu còn có nghĩa "đi thẳng về phía trước" — cùng ý tưởng "đường thẳng", nhưng áp dụng trong không gian.

  2.3

  总是 — "luôn luôn" (thói quen)

  always总是zǒng shì là "luôn luôn" theo nghĩa của một thói quen hoặc quy luật nhất quán — điều gì đó cứ liên tục lặp lại. general总zǒng có nghĩa "tổng thể, trong mọi trường hợp", vì vậy always总是zǒng shì nói rằng "trong mọi trường hợp, đều như thế." Nó trung tính về sắc thái và đứng trước động từ.

  Cấu trúc: Subject + 总是 + Verb · với tính từ: 总是 + 很 / 特别 + Adj

  he他tāalways总是zǒng shìlate迟到chí dào。

  Anh ấy luôn trễ.

  your你nǐhome家jiāalways总是zǒng shìvery很hěnclean干净gān jìng。

  Nhà bạn luôn sạch sẽ đến thế.

  Nhớ: general总zǒng = "trong mọi trường hợp." always总是zǒng shì là "luôn luôn" trung tính (một quy luật); phiên bản bực bội của nó always老是lǎo shì (phía dưới) thì gây nhăn mặt.

  Cẩn thận

  • Trước một tính từ bạn bắt buộc phải thêm từ chỉ mức độ: always总是zǒng shìdegree / adjective linker很hěnrope累lèi ✓, không phải always总是zǒng shìrope累lèi.
  • always总是zǒng shì = một thói quen lặp lại; all along一直yì zhí = một khoảng thời gian liền mạch. "Anh ấy luôn trễ" (mỗi lần) là always总是zǒng shì; "mưa suốt cả thời gian" là all along一直yì zhí.

  2.4

  终于 — "cuối cùng, rốt cuộc"

  finally终于zhōng yú đánh dấu một việc gì đó cuối cùng cũng xảy ra sau một thời gian chờ đợi lâu — và nó tỏa sáng bằng nỗi relief hoặc niềm vui. end终zhōng có nghĩa "kết thúc / vạch đích" (như end终zhōng của the end终点zhōng diǎn), vì vậy at last終於zhōng yú là "ở vạch đích, nó đã đến." Khác với tiếng Anh "finally," nó không thể đứng một mình, di chuyển lên đầu câu, hay kết thúc câu — và bắt buộc phải đi kèm với (completed / change)了le.

  Cấu trúc: Subject + 终于 + Predicate + 了

  you你nǐfinally终于zhōng yúarrived到dào了le！

  Cuối cùng bạn cũng đến rồi!

  the homework作业zuò yèfinally终于zhōng yúdone做zuòfinished完wán了le！

  Cuối cùng tôi cũng làm xong bài tập về nhà!

  Nhớ: end终zhōng = vạch đích mà bạn đã cố gắng hướng tới — finally终于zhōng yú là tiếng thở phào relief khi bạn bước qua nó, luôn được đóng dấu bởi (completed / change)了le.

  Cẩn thận

  • (completed / change)了le là bắt buộc — finally终于zhōng yú…(completed / change)了le; tuyệt đối không finally终于zhōng yú đơn lẻ như tiếng Anh "finally" đứng một mình.
  • Nó ngụ ý một kết quả được mong đợi. Đối với "cuối cùng" đơn thuần, trung tính, hãy dùng final最后zuì hòu.

  2.5

  几乎 — "gần như, suýt nữa"

  almost几乎jī hū có nghĩa "gần như, suýt nữa" — nó đưa bạn đến sát vạch mà chưa hẳn vượt qua. Nó thích đi đôi: rất thường xuyên đi kèm với từ "toàn bộ" (each每měi, all所有suǒ yǒu, all全quán … all / both都dōu) hoặc từ "không ai/cái" (not have / haven't没有méi yǒu, not不bù).

  Cấu trúc: 几乎 + 每 / 所有 … 都 … · Subject + 几乎 + [不 / 没] + Predicate

  almost几乎jī hūeveryone每个人měi ge rénall都dōuhas有yǒua phone手机shǒu jī。

  Gần như ai cũng có điện thoại.

  almost几乎jī hūno没有méi yǒuone人rénbelieves相信xiāng xìnhim他tā。

  Suýt không ai tin anh ta.

  my我wǒboss老板lǎo bǎnhardly几乎jī hūever不bùdrinks喝酒hē jiǔ。

  Sếp tôi hầu như không bao giờ uống.

  Nhớ: hãy tưởng tượng almost几乎jī hū là kim needle dừng lại ngay trước mục tiêu. almost几乎jī hū + all / both都dōu → "hầu hết mọi người"; almost几乎jī hū + not have / haven't没有méi yǒu → "suýt không ai"; almost几乎jī hūnot不bù / almost几乎jī hūnot / haven't没méi → "hầu như không bao giờ."

  Cẩn thận

  • Nó chỉ về một cực (tất cả hoặc không cái nào) — hãy ghép nó với all / both都dōu / not have / haven't没有méi yǒu / not不bù để xác định ý nghĩa.

  2.6

  只 — "chỉ"

  only只zhǐ (zhǐ) là từ thường dùng trong đời sống để diễn đạt "chỉ". Nó là trạng từ, do đó nó gắn liền với động từ (hoặc trợ động từ như can / will会huì / can / be able to能néng) — không bao giờ gắn vào danh từ theo cách mà "only" trong tiếng Anh có thể di chuyển tự do.

  Cấu trúc: 只 + Verb · 只 + 会 / 能 + Verb

  I我wǒonly只zhǐhave有yǒuone一个yí geolder brother哥哥gē ge。

  Tôi chỉ có một anh trai lớn tuổi hơn.

  I我wǒonly只zhǐwant想xiǎngto be with跟gēnyou你nǐtogether在一起zài yì qǐ。

  Tôi chỉ muốn ở bên bạn.

  I我wǒonly只zhǐcan能néngsay说shuōtwo两liǎngsentences句jùChinese中文Zhōng wén。

  Tôi chỉ nói được vài câu tiếng Trung.

  Lưu ý: only只zhǐ nằm trên động từ: I / me我wǒonly have ...只有zhǐ yǒu一个yí gè ("Tôi chỉ có một"), tuyệt đối không phải I / me我wǒto have / there is有yǒuonly只zhǐ一个yí gè. "Only" trong tiếng Anh có thể lang thang, nhưng only只zhǐ trong tiếng Trung luôn bám chặt vào động từ.

  Cẩn thận

  • only只zhǐ (zhǐ, "chỉ") được viết giống hệt only只zhǐ (zhī), là lượng từ dùng cho động vật (一只yī zhīcat猫māo) — cùng một ký tự nhưng hai cách đọc và hai chức năng khác nhau.

  2.7

  Thời gian + 没 + Động từ + 了 — khoảng thời gian bạn *chưa làm* gì

  Đây là một thứ tự từ khiến người nói tiếng Anh hay bị nhầm lẫn. Để diễn đạt bạn chưa làm gì trong bao lâu, cụm chỉ thời gian sẽ đứng trước động từ: time + 没 + verb + 了. So sánh với cấu trúc bình thường "đã làm trong mười năm" (động từ lên trước), bạn sẽ thấy đây là hình ảnh phản chiếu.

  Cấu trúc: Subject + (已经 +) Duration + 没 + Verb + 了

  we我们wǒ menalready已经yǐ jīngten years十年shí niánhaven't没méimet见jiàn了le。

  Chúng tôi đã không gặp nhau mười năm nay rồi.

  he他tāa week一个星期yí ge xīng qīhasn't没méishowered洗澡xǐ zǎo了le。

  Hắn ta chưa tắm trong một tuần.

  you你nǐhow long多久duō jiǔhaven't没méibeen home回家huí jiā了le？

  Đã bao lâu kể từ khi bạn về nhà?

  Lưu ý: "had done" đặt thời gian sau động từ; "haven't done" đặt thời gian trước động từ. to see看kàn(completed / change)了le十年shí nián = "xem trong mười năm"; 十年shí niánnot / haven't没méito see看kàn(completed / change)了le = "không xem trong mười năm." Chữ (completed / change)了le ở đây mang nghĩa "và đang tiếp tục".

  Cẩn thận

  • Tiếng Trung tránh dùng "kể từ [một mốc thời gian]". Hãy dùng một khoảng thời gian thay thế (三年sān niánnot / haven't没méi…(completed / change)了le), hoặc last time上次shàng cì…to be / is是shì… ("lần cuối cùng là…").

  2.8

  Thời gian + 才 + Động từ — "mãi đến lúc mới" (sự muộn màng)

  only then / not until才cái (cái) kéo một hành động ra muộn hơn dự kiến — "mãi đến lúc mới, chậm chạp đến vậy." Nếu then / just就jiù nói "rồi, sớm hơn bạn nghĩ," thì only then / not until才cái là mặt trái bực bội của nó: "vừa đến lúc đó, rốt cuộc cũng, mất nhiều thời gian quá."

  Cấu trúc: Subject + Time + 才 + Verb

  I我wǒyesterday昨天zuó tiāneleven o'clock十一点shí yī diǎnnot until才cáigot home到家dào jiā。

  Tối hôm qua tôi mãi đến mười một giờ mới về nhà.

  he他tātwenty-five二十五岁èr shí wǔ suìnot until才cáistarted上shànguniversity大学dà xué。

  Hắn ta mãi đến năm mươi lăm tuổi mới bắt đầu đi đại học.

  Lưu ý: only then / not until才cái = muộn / vừa đủ (and / but而ér then / just就jiù = sớm / rồi). Và only then / not until才cái không đi kèm (completed / change)了le — sự muộn màng chính là điểm nhấn, chứ không phải kết quả hoàn thành: 四十岁sì shí suìonly then / not until才cáito marry结婚jié hūn ✓, tuyệt đối không dùng only then / not until才cáito marry结婚jié hūn(completed / change)了le.

  Cẩn thận

  • Cùng một ký tự nhưng đảm nhận hai vai trò: trước một thời điểm nó có nghĩa "muộn" (điểm này); trước một con số nó có nghĩa "chỉ một chút thôi" (xem điểm 2.12 bên dưới).

  2.9

  先 … ，再 … — "trước tiên …, sau đó …"

  Để sắp xếp các sự kiện theo thứ tự, hãy đóng khung chúng bằng early先xiān … again / then再zài … — "trước tiên …, (và) sau đó …." Bẫy ở đây: again / then再zài ở vị trí này có nghĩa là "sau đó / tiếp theo," chứ không phải nghĩa thông thường của nó là "lại một lần nữa."

  Cấu trúc: 先 + Verb 1 ，再 + Verb 2

  first先xiānwash hands洗手xǐ shǒuthen，再zàieat吃chī。

  Rửa tay trước, sau đó mới ăn.

  you你nǐshould要yàofirst先xiāndo做zuòhomework作业zuò yèthen，再zàiwatch看kànTV电视diàn shì。

  Làm bài tập về nhà trước, sau đó xem truyền hình.

  Lưu ý: trong early先xiān…again / then再zài…, again / then再zài là "và sau đó" của một chuỗi trình tự, không phải "lại một lần nữa." Hãy tưởng tượng hai viên đá bước: bước lên early先xiān trước, sau đó again / then再zài.

  Cẩn thận

  • early先xiān…to say again再说zài shuō có nghĩa là "làm X trước, sau đó mình xem sao" — cảm giác "xử lý sau nhé": early先xiānto have a meal吃饭chī fànto say again再说zài shuō.
  • Nối dài chuỗi trình tự bằng then / after然后rán hòu ("và sau đó") và to catch and hold on接着jiē zhe ("tiếp theo").

  2.10

  一边 … 一边 … — làm hai việc cùng lúc

  Hai hành động chủ đích diễn ra cùng lúc? Hãy đóng khung cả hai bằng one side一边yī biān … one side一边yī biān … — "(làm X) trong khi (làm Y)." suffix of a noun of locality边biān có nghĩa "cạnh/hai bên", nên về nghĩa đen nó là "ở một bên … ở bên kia …" — hai đường ray chạy song song.

  Cấu trúc: Subject + 一边 + Verb 1 (，) 一边 + Verb 2

  I我wǒoften常常cháng chángwhile一边yì biānshowering洗澡xǐ zǎo，一边yì biānsing唱歌chàng gē。

  Tôi thường hát trong khi tắm.

  don't别biéwhile一边yì biāndriving开车kāi chē，一边yì biānmake calls打电话dǎ diàn huà。

  Đừng gọi điện khi đang lái xe.

  Lưu ý: suffix of a noun of locality边biān = "cạnh" — mỗi bên một hành động, diễn ra đồng thời. Trong văn phong thân mật, nó rút gọn thành suffix of a noun of locality边biān…suffix of a noun of locality边biān… (suffix of a noun of locality边biānto walk走zǒusuffix of a noun of locality边biānto chat聊liáo, "nói chuyện trong khi đi bộ").

  Cẩn thận

  • Cả hai hành động đều phải là chủ đích; còn nếu muốn diễn đạt "trong khi X vẫn đang diễn ra", hãy dùng …(modifier / structural particle)的detime时候shí hòu.
  • Hành động chính thường là hành động thứ hai trong tiếng Trung (tiếng Anh thường đảo ngược thứ tự này).

  2.11

  老是 — "luôn luôn" (biểu hiện phàn nàn)

  always老是lǎo shì (hoặc đơn giản là prefix used before the…老lǎo) cũng có nghĩa "luôn luôn" — nhưng đây là phiên bản bực bội, đầysan sát, giống như "bạn luôn trên điện thoại." Hãy thay thế nó vào vị trí always总是zǒng shì bất cứ khi nào bạn muốn thêm biểu cảm nếm nhọc.

  Cấu trúc: Subject + 老(是) + Predicate

  you你nǐwhy怎么zěn mealways老是lǎo shìlate迟到chí dào？

  Tại sao bạn luôn đi muộn?

  this这个zhè gemachine机器jī qìalways老是lǎo shìhaving出chūtrouble问题wèn tí。

  Cái máy này cứ hay bị hỏng hóc.

  Nhớ nhé: always总是zǒng shì (zǒngshì) mang nghĩa trung tính; always老是lǎo shì (lǎoshì) biểu thị sự phàn nản. Nếu có thể thêm "ugh" vào câu tiếng Anh, hãy dùng always老是lǎo shì.

  Cẩn thận

  • Đây là lời bào chửi/phàn nàn — không dùng cho những việc tốt đẹp (hãy dùng always总是zǒng shì thay thế).
  • Trước tính từ, thêm not不bù / degree / adjective linker很hěn / so much这么zhè me: always老是lǎo shìnot不bùhappy高兴gāo xìng.

  2.12

  才 (cái) + Số từ — "chỉ/mới" (một số lượng nhỏ)

  Một chức năng khác của only then / not until才cái (cái): đặt trước số từ để nhấn mạnh rằng số lượng đó nhỏ hơn dự kiến — "chỉ, vừa mới, đúng bằng."(modifier / structural particle)的dearea地方dì fāng khi only then / not until才cái diễn đạt "muộn", chỗ này lại nói "vừa mới đủ thế thôi."

  Cấu trúc: 才 + Number + Measure Word + Noun · 才 + Verb + Number + MW + Noun

  you你nǐonly才cáitwenty二十岁èr shí suì？

  Bạn chỉ mới hai mươi tuổi à?

  this这家zhè jiāshop店diànonly才cáibeen open开业kāi yèone一个yí geweek星期xīng qī。

  Cửa hàng này mới mở cửa được một tuần.

  they他们tā menonly才cáiknown each other认识rèn shithree months三个月sān ge yuè！

  Họ chỉ mới quen nhau ba tháng!

  Nhớ nhé: only then / not until才cái có một từ nhưng hai chức năng — trước thời gian nó kéo dài sự việc làm nó muộn (2.8); trước số từ nó thu gọn số lượng xuống còn just thế thôi. Cả hai đều mang cảm giác "ít hơn mong đợi."

  Cẩn thận

  • Sau only then / not until才cái + động từ, (completed / change)了le có thể bỏ qua: only then / not until才cáito come来lái(completed / change)了le两个liǎng gèmoon月yuè ≈ only then / not until才cáito come来lái两个liǎng gèmoon月yuè.

Tất cả chủ đề · Ngữ pháp HSK 3