Bỏ qua nội dung

← Tổ chức Baccalaureate Quốc tế · IB Diploma · Computer Science · SL

Ghi chú học tập

Tải xuống PDF ↓

Tài liệu giảng dạy gốc. Hãy kiểm tra các lỗ hổng bao phủ chương trình và quy chế hiện hành của trường bạn trước khi sử dụng để đánh giá.

IB Chương trình Diploma · Khoa học Máy tính · SL: ghi chú giảng dạy

Phiên bản: Mục tiêu đánh giá lần đầu 2027

Ghi chú này bao gồm các chủ đề được chọn lọc của khóa học; không phải là toàn bộ chương trình.

Đánh giá và ngưỡng khóa học

  • Thứ tự này ghi nhận cấu trúc A/B của 2027 riêng biệt với bài kiểm tra cuối khóa của 2014 trong 2026.

  • Không chuyển tiếp các tùy chọn A–D cũ hoặc tỷ trọng đánh giá cũ. A.4 máy học và B.3 lập trình hướng đối tượng nằm trong cấu trúc công khai mới; B.4 chỉ dành cho HL.

  • Điểm số đề thi hiện tại, sự khác biệt trong đánh giá case-study, quy ước ngôn ngữ được chấp thuận và rubric IA vẫn bị khóa chờ hướng dẫn hiện tại.

  • Dự án là giải pháp tính toán hoạt động do nhà trường giám sát với yêu cầu, bài kiểm thử và đánh giá người dùng, không bao giờ là thay thế bằng văn bản sáng tạo.

Hệ thống máy tính, mạng và yêu cầu

Trọng tâm đơn vị chính thức: A.1 Cơ sở máy tính

Một hệ thống đặt phòng trường học có thể tính toán đúng nhưng vẫn thất bại nếu người dùng mất quyền truy cập hoặc hồ sơ bị tiết lộ. Thành công bao gồm bối cảnh của hệ thống.

Hệ thống máy tính kết hợp phần cứng, phần mềm, dữ liệu và con người. Mạng cho phép giao tiếp thông qua các giao thức. Yêu cầu cần phân biệt chức năng khỏi các ràng buộc như khả năng sẵn sàng, bảo mật và khả năng truy cập.

Sơ đồ Hệ thống máy tính, mạng và yêu cầu gốc

Phân biệt xác thực và cấp quyền. Xác thực kiểm tra danh tính; cấp quyền xác định hành động được phép. Mô hình mối đe dọa kết nối một tài sản có giá trị, một cuộc tấn công tiềm ẩn và biện pháp kiểm soát phù hợp.

Sử dụng bộ dữ liệu giả định của trường học để xác định người dùng và quyền hạn. Vẽ luồng dữ liệu, so sánh xác minh và kiểm chứng, và chỉ định các bài kiểm thử cho đầu vào bình thường, biên và không hợp lệ. Không sử dụng thông tin đăng nhập thật hay hồ sơ học sinh trong các bài tập.

Ví dụ đã kiểm tra

Đã biết: một tệp chứa 12 megabyte, trong đó ví dụ này định nghĩa một megabyte là một triệu byte. Bit = byte×8 = 12×1,000,000×8 = 96,000,000 bit. Ở tốc độ 8,000,000 bit mỗi giây, thời gian lý tưởng = kích thước/tốc độ = 12 s, chưa bao gồm chi phí vận hành.

Lỗi phổ biến

Băng thông không phải là hiệu suất truyền thực tế đầu-cuối. Mã hóa không tự đảm bảo cấp quyền chính xác hay loại bỏ mọi rủi ro bảo mật.

Mạng: độ trễ, băng thông hiệu dụng và giao dịch theo lớp

Trọng tâm đơn vị chính thức: A.2 Mạng

Một tin nhắn nhỏ có thể đến muộn trên liên kết băng thông cao. Dung lượng và độ trễ đo lường các thuộc tính khác nhau.

Gói tin mang dữ liệu có địa chỉ đi qua mạng. Mô hình nhiều lớp tách biệt các trách nhiệm như ý nghĩa ứng dụng, giao vận và định tuyến mạng. Băng thông mô tả dung lượng; băng thông hiệu dụng là tốc độ dữ liệu đạt được; độ trễ là thời gian trễ.

Mạng ban đầu: độ trễ, thông lượng và sơ đồ giao tiếp phân lớp

Transmission time depends on data size and rate. Total delay may also include propagation, processing and queueing. Encryption protects content under its assumptions but does not remove congestion or every metadata exposure.

Vẽ lại tuyến đường của một tin nhắn sử dụng mô hình địa phương được tài liệu hóa. Ghi lại kích thước payload, đơn vị và thời gian đo được. Sử dụng mạng lưới được nhà trường phê duyệt và tin nhắn tổng hợp; không quét hoặc chặn lưu lượng truy cập của người dùng khác.

Ví dụ đã kiểm tra

Đã biết: một tập tin 8 megabit đi qua một liên kết 2 megabit/s. Thời gian truyền lý tưởng = kích thước/tốc độ = 8/2 = 4 s. Chi phí giao thức, người dùng khác và độ trễ có thể khiến thời gian hoàn thành quan sát được chậm hơn.

Lỗi phổ biến

Một megabyte là tám megabit trước khi tính đến chi phí giao thức. Một liên kết có tốc độ định danh nhanh hơn không đảm bảo độ trễ thấp hoặc điểm cuối an toàn.

Cơ sở dữ liệu quan hệ: khóa và mối quan hệ

Trọng tâm đơn vị chính thức: A.3 Cơ sở dữ liệu

Sao chép địa chỉ người dùng trong mỗi đơn hàng có thể tạo ra các bản ghi mâu thuẫn khi địa chỉ thay đổi.

Bảng quan hệ chứa các hàng và thuộc tính. Khóa chính xác định một hàng; khóa ngoại liên kết với khóa được tham chiếu trong bảng khác. Chuẩn hóa có thể giảm thiểu sự sao chép không cần thiết và các bất thường cập nhật trong khi vẫn duy trì các mối quan hệ có ý nghĩa.

Cơ sở dữ liệu quan hệ ban đầu: khóa và mối quan hệ sơ đồ

Join (nối) kết hợp các hàng theo điều kiện đã chỉ định. Số lượng kết quả phụ thuộc vào tính đa số lượng của mối quan hệ và bộ lọc. Ràng buộc khóa ngoại enforce (thực thi) quy tắc mối quan hệ; nó không tự động mã hóa dữ liệu cá nhân.

Thiết kế một tập dữ liệu tổng hợp nhỏ về người dùng-đơn hàng mà không có thông tin cá nhân thật. Khai báo các khóa, kiểm tra việc chèn trùng lặp và thiếu tham chiếu, sau đó kiểm tra kết quả truy vấn so với bảng dự kiến đã tính bằng tay.

Ví dụ đã kiểm tra

Đã biết: bốn khách hàng lần lượt có 2, 0, 3 và 1 đơn hàng. Một inner join từ khách hàng sang đơn hàng trả về 2+0+3+1 = 6 hàng. Một left join cũng giữ lại khách hàng không có đơn hàng như một hàng khớp null, cho kết quả 7 ở đây.

Lỗi phổ biến

Khóa chính không nhất thiết phải là tên người. Join không phải là sự nối đơn giản của các bảng. Sử dụng truy vấn tham số hóa đối với đầu vào không tin cậy thay vì xây dựng SQL từ chuỗi thô.

Mô hình dữ liệu và học máy có trách nhiệm

Trọng tâm đơn vị chính thức: A.4 Học máy

Một mô hình có thể đạt điểm cao bằng cách học một lối tắt trong dữ liệu huấn luyện. Đánh giá phải kiểm tra tác vụ mong muốn trên các ví dụ chưa thấy phù hợp.

Cơ sở dữ liệu quan hệ sử dụng các bảng, khóa và mối quan hệ để tổ chức dữ liệu. Học máy ước lượng các mẫu từ dữ liệu. Dữ liệu huấn luyện và đánh giá phục vụ các vai trò khác nhau.

Sơ đồ ban đầu về mô hình dữ liệu và học máy có trách nhiệm

Khóa chính xác định duy nhất một bản ghi; khóa ngoại liên kết các bản ghi. Trong dự đoán, rò rỉ có thể làm lộ thông tin không khả dụng tại thời điểm ra quyết định thực tế. Độ chính xác đơn lẻ có thể che giấu sự phân bố mục tiêu mất cân bằng.

Sử dụng hồ sơ đặt chỗ giả tưởng để xác định thực thể, thuộc tính và mối quan hệ. Đối với bài tập học tập, hãy sử dụng tập dữ liệu công khai không nhạy cảm, tách biệt dữ liệu huấn luyện và thử nghiệm, đồng thời mô tả những ai có thể bị ảnh hưởng bởi lỗi sai. Phạm vi mục tiêu CS 2027 hiện tại đang chờ hướng dẫn.

Ví dụ đã kiểm tra

Đã biết: một bộ phân loại đưa ra 90 dự đoán đúng trong số 100 trường hợp. Độ chính xác = đúng/tổng×100 = 90%. Nếu 90 trường hợp thuộc về một lớp, việc luôn dự đoán lớp đó sẽ mang lại độ chính xác như nhau và vẫn có thể thất bại hoàn toàn với mọi trường hợp thuộc lớp thiểu số.

Lỗi phổ biến

Độ chính xác cao không phải là bằng chứng cho sự công bằng hay hiểu biết nguyên nhân-kết quả. Khóa chính của cơ sở dữ liệu không chỉ đơn giản là bất kỳ trường nào trông có vẻ quan trọng.

Thuật toán, quá trình theo dõi và bằng chứng tính đúng đắn

Trọng tâm đơn vị chính thức: B.1 Tư duy tính toán; B.2 Lập trình; IA Giải pháp tính toán

Một thuật toán có thể hoạt động tốt với một ví dụ nhưng thất bại ở biên. Việc thử nghiệm nên được thiết kế dựa trên tài liệu yêu cầu, chứ không chỉ dựa trên đường dẫn thành công (happy path).

Một thuật toán là một thủ tục hữu hạn, không mơ hồ cho một nhiệm vụ. Một quá trình theo dõi ghi lại các thay đổi trạng thái. Một bất biến vòng lặp mô tả một tính chất được bảo toàn qua mỗi lần lặp và giúp chứng minh tính đúng đắn.

Sơ đồ ban đầu về Thuật toán, quá trình theo dõi và bằng chứng tính đúng đắn

Xác định điều kiện đầu vào và kết quả mong đợi. Sử dụng các giá trị biên, tập rỗng khi được phép, giá trị trùng lặp và giá trị không hợp lệ. Phân biệt giữa thuật toán sai với cách triển khai sai hoặc yêu cầu chưa đầy đủ.

Theo dõi quá trình tìm kiếm trên một danh sách giả định đã sắp xếp nhỏ. Nêu rõ quy ước đánh chỉ mục. Đối với tìm kiếm nhị phân, cập nhật cận sao cho khoảng còn lại co lại và từ chối đầu vào không sắp xếp trừ khi việc sắp xếp là một phần của nhiệm vụ.

Ví dụ đã kiểm tra

Đã biết: tìm kiếm tuyến tính trên danh sách tám phần tử có thể yêu cầu tám phép so sánh khi phần tử cần tìm nằm ở cuối hoặc không tồn tại. Nhân đôi độ dài danh sách sẽ nhân đôi số phép so sánh trong trường hợp xấu nhất theo mô hình này. Tìm kiếm nhị phân giảm khoảng cách đi khoảng một nửa mỗi bước nhưng đòi hỏi cấu trúc thứ tự phù hợp.

Lỗi phổ biến

Một bài kiểm tra mẫu thành công không chứng minh tính đúng đắn đối với tất cả các đầu vào hợp lệ. Không đưa cú pháp giả mã đặc thù của Cambridge vào khóa học IB nếu không có nguồn gốc từ khóa học đó.

Đối tượng: trạng thái, hành vi và giao diện

Trọng tâm đơn vị chính thức: B.3 Lập trình hướng đối tượng

Hai đối tượng mô hình tài khoản ngân hàng có thể phản ứng với cùng một thao tác gửi tiền trong khi giữ các số dư khác nhau.

A class defines a type with state and behaviour. An object is an instance. Encapsulation controls access through an interface so operations can preserve invariants. Inheritance models an appropriate type relationship; composition models an object containing or using another object.

Các đối tượng gốc: trạng thái, hành vi và sơ đồ giao diện

Một lời gọi phương thức tác động lên một instance cụ thể. Các thay đổi trạng thái phải thỏa mãn điều kiện tiên quyết và hậu điều kiện. Đa hình cho phép mã sử dụng một giao diện chung với các triển khai khác nhau khi hợp đồng được tôn trọng.

Triển khai một mô hình tài khoản hoặc kho lưu trữ tổng hợp nhỏ. Thử nghiệm hai instance độc lập, từ chối các thao tác không hợp lệ và giá trị biên. Giữ mô hình tránh xa các tài khoản tài chính thực tế và thông tin xác thực.

Ví dụ đã kiểm tra

Đã biết: object A bắt đầu ở 40 đơn vị và nhận 15; object B bắt đầu ở 20 và nhận 5. Số dư cuối cùng là 55 và 25. Tổng của chúng là 80, nhưng không có số dư cá thể nào của từng object là 80.

Lỗi phổ biến

Một lớp không phải là một đối tượng. Kế thừa không tự động tốt hơn thành phần. Chỉ ẩn một trường dữ liệu không chứng minh được tất cả các thao tác đều bảo toàn trạng thái hợp lệ.

Phân tích tình huống máy tính: đánh giá một hệ thống được đề xuất

Tập trung đơn vị chính thức: Tình huống nghiên cứu Tình huống nghiên cứu

Một hệ thống đặt phòng trường học được đề xuất trông có vẻ hiệu quả, nhưng khuyến nghị của nó phụ thuộc vào người dùng, ràng buộc và bằng chứng. Chỉ riêng một thuật ngữ kỹ thuật khả thi là chưa đủ để đưa ra quyết định được biện minh.

Một tình huống nghiên cứu đặt các lựa chọn tính toán trong một kịch bản được nêu rõ. Xác định các bên liên quan, yêu cầu, bằng chứng có sẵn và ràng buộc trước khi khuyến nghị kiến trúc hoặc thuật toán. Phân biệt giữa một sự kiện trong kịch bản và một giả định hay dự đoán. Các sự đánh đổi có thể liên quan đến hiệu suất, độ tin cậy, khả năng truy cập, quyền riêng tư, bảo trì và chi phí.

Sơ đồ phân tích tình huống máy tính gốc: đánh giá một hệ thống được đề xuất

Mỗi khuyến nghị nên kết nối một yêu cầu với một cơ chế và một bài kiểm tra có thể quan sát được. Ví dụ, một vấn đề đồng thời đòi hỏi một chiến lược ngăn chặn các bản cập nhật xung đột, cộng thêm các bài kiểm chứng minh tính bất biến. Một tuyên bố về tốc độ phản hồi nhanh hơn đòi hỏi các phép đo tải công việc tương đương thay vì chỉ một nhãn độ phức tạp. Đánh giá các phương án thay thế dưới cùng các điều kiện được nêu rõ.

Sử dụng một kịch bản được nhà trường phê duyệt ban đầu và dữ liệu tổng hợp. Xây dựng ma trận gồm tuyên bố, bằng chứng tình huống hỗ trợ, giải thích kỹ thuật, hạn chế và bài kiểm tra chấp nhận. Đánh dấu rõ ràng các thông tin bị thiếu và cho thấy cách khuyến nghị sẽ thay thế thế nào nếu một giả định thất bại. Điều này chuẩn bị cho lập luận dựa trên tình huống mà không sao chép lại một tình huống đánh giá IB không có sẵn hay tự sáng tạo ra rubric kỳ thi của nó.

Ví dụ đã kiểm tra

Đã biết: một mẫu thử giả tưởng xử lý 120 yêu cầu thành công trong khoảng thời gian quan sát 30 giây. Lưu lượng (throughput) là 120/30=4 yêu cầu thành công/giây. Mẫu thứ hai xử lý 150 trong 30 giây, hay 5/s. Mẫu thứ hai có lưu lượng ghi nhận cao hơn 25%, nhưng không có kết luận nào về độ trễ, tỷ lệ lỗi hoặc hiệu suất dưới tải lớn hơn theo sau nếu không có những phép đo đó.

Lỗi phổ biến

Lưu lượng (throughput) không phải là thời gian phản hồi. Một khuyến nghị mạnh mẽ cần nêu rõ các điều kiện mà nó dự kiến hoạt động và bằng chứng có thể bác bỏ nó. Các yêu cầu tình huống nghiên cứu CS chính thức hiện tại phải được đối chiếu với phiên bản đánh giá áp dụng.

Đăng nhập hoặc tạo tài khoản

IGCSE, A-Level & AP